จิตวิทยา รักต่างวัย

ครูเคทให้คำปรึกษาคู่สมรสซึ่งปกติวัยมักใกล้เคียงกัน แต่เมื่อวันก่อนเพื่อนคนหนึ่งมาปรึกษาเรื่องแฟนสาวที่อายุห่างกันเกือบสามสิบปี ความจริงคู่นี้พบรักและอยู่กินกันมาตั้งแต่ฝ่ายหญิงอายุยังไม่ถึงยี่สิบปีและฝ่ายชายอายุขึ้นเลขห้า

ตอนแรกฝ่ายหญิงยังเรียนหนังสือไม่จบ ฝ่ายชายยังทำงาน ทั้งคู่รักกันหวานชื่น อาจมีกระทบกระทั่งกันบ้างตามพื้นฐานครอบครัว และอุปนิสัยส่วนตัวที่ต่างกัน แต่ก็เป็นเรื่องปกติของคู่รักทั่วไป ต่อมาเริ่มเกิดระหองระแหง เมื่อฝ่ายหญิงเรียนจบออกไปทำงาน ส่วนฝ่ายชายซึ่งมีความมั่นคงทางการเงินได้เกษียณก่อนเวลาเนื่องจากเบื่องานและอยากใช้เวลาพักผ่อน เดินทางท่องเที่ยว และพูดคุยกับเพื่อนที่คอเดียวกันที่เกษียณแล้ว และสนใจเรื่องต่างๆ เหมือนกัน ฝ่ายหญิงสมัยที่ยังไม่ได้ทำงาน ก็รู้สึกได้รับความรักอย่างเต็มที่ แต่พอเริ่มทำงานก็เริ่มรู้สึกว่าความสัมพันธ์เริ่มห่างเหินและไม่สามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในการถกประเด็นพูดคุยในหัวข้อที่ฝ่ายชายสนใจ เนื่องจากวัยและประสบการณ์ที่ต่างกันทำให้มีความสนใจที่ต่างกัน จึงทำให้เกิดการทะเลาะด้วยเรื่องไม่เป็นเรื่อง จนลามไปถึงเรื่องที่ฝ่ายชายให้เวลากับเพื่อนมากกว่าตัวเอง บางทีฝ่ายหญิงคิดมากลามไปหึงหวงเพื่อนๆ ของฝ่ายชายที่เป็นผู้หญิงอีกด้วย

อีกคู่หนึ่ง เป็นรุ่นพี่ที่ครองรักกับสามีที่อายุมากกว่าสามสิบปีมาได้ตลอดรอดฝั่งจนปัจจุบันทั้งคู่ก็อยู่กินกันมาสามสิบกว่าปีแล้ว เมื่อได้สอบถามก็พบว่าคู่รักต่างวัยเป็นเรื่องที่คนทั้งสองต้องใช้ศิลปะในการครองเรือนอย่างสูง อย่างคู่ของรุ่นพี่ ตอนแต่งกันใหม่ๆ ฝ่ายหญิงทำงานประจำ ฝ่ายชายทำธุรกิจ แต่พอฝ่ายชายเกษียณตอนอายุ 65 ฝ่ายหญิงสามสิบกว่ากำลังเจริญเติบโตทางสติปัญญาและความสามารถ จึงลาออกจากงานประจำมาทำธุรกิจ พอมาถึงจุดนี้ จากน้องน้อยน่ารัก กลายเป็นหญิงเก่งที่มีความเป็นตัวของตัวเองมากขึ้น คู่นี้สามีเริ่มเกิดอาการงอนว่าภรรยาไม่มีเวลาให้ ทำให้ภรรยาจะไปไหนมาไหน ต้องคอยห่วงหน้าพะวงหลังว่าสามีอยู่บ้านจะเหงาหรือไม่ บางงานก็พาไปออกงานด้วย แต่บางงานก็รู้สึกว่าอย่าไปเลย เพราะเธอไม่สามารถจดจ่อกับงานได้ต้องมาคอยห่วงกลัวสามีจะเหงา พอฝ่ายหญิงอายุห้าสิบ เธอเป็นนักธุรกิจหญิงเก่งเป็นที่ยอมรับในวงการ ส่วนสามีอายุแปดสิบแล้วได้แต่อยู่บ้านรอคอยภรรยากลับมา แต่คู่นี้อยู่กันยืดเพราะความเคารพซึ่งกันและกัน ยอมรับความเป็นส่วนตัวและไม่ก้าวก่ายกัน
หากจะวิเคราะห์ว่าอะไรทำให้คู่รักต่างวัยที่อายุต่างกันมากๆ นี้หลงรักกันและกัน จากงานวิจัยหลายชิ้นพบว่า ชายสูงวัยจะชอบสาวเอ๊าะๆ ที่อ่อนกว่ามาก เพราะชอบของสวยงาม มองแล้วเจริญหูเจริญตา ทำให้ตนเองรู้สึกกลับไปสู่วัยหนุ่มอีกครั้ง ส่วนหญิงสาวที่ชอบชายสูงวัยเพราะต้องการความมั่นคงปลอดภัย ทั้งเรื่องการเงิน และความสัมพันธ์ เพราะ สว.ทั้งหลาย ไม่น่าจะเจ้าชู้เหมือนหนุ่มๆ (อย่าวางใจ อิอิ) ความสัมพันธ์อย่างนี้ทำให้คนต่างวัยทั้งสองดึงดูดซึ่งกันและกัน เรียกว่าเป็นความสัมพันธ์ที่ได้ประโยชน์ร่วมกันทั้งสองฝ่าย

งานวิจัยยังพบว่า สว.ชายเลือกคู่สาวอ่อนวัยอาจเป็นเพราะว่าเคยผิดหวังกับคู่สมรสเก่าและมักคิดเหมารวมว่าผู้หญิงที่อายุใกล้เคียงกันก็คงจะมีปัญหาเหมือนกับคู่เก่าของตน หากมีคู่เด็กกว่ามาก นอกจากทำให้เขารู้สึกสดชื่น กลับไปเป็นหนุ่มอีกครั้งแล้ว ยังคิดว่าสามารถควบคุมได้ คือไม่หือ ไม่เถียง ดุได้ว่าได้ ไม่มีชี้หน้าด่ากลับเหมือนภรรยาสูงวัย บางรายก็หาแฟนเด็กเพราะอยากมีลูก แต่พอมีเข้าจริงๆ ก็มานั่งกังวลใจ เพราะต้องรับผิดชอบเลี้ยงดูลูกอีกหลายปี ในขณะที่ตนเองก็แก่ลง ไม่รู้จะตายก่อนลูกเรียนจบหรือไม่

ส่วนฝ่ายหญิงงานวิจัยก็ระบุว่านอกจากการต้องการความมั่นคงทางการเงินและความสัมพันธ์แล้ว ลึกๆ ในใจอาจต้องการความอบอุ่นจากสามีทดแทนความอบอุ่นจากพ่อ ซึ่งความอบอุ่นนี้เข้าใจยาก เพราะในบางคนที่ครอบครัวอบอุ่น แต่ลูกบางคนก็ยังรู้สึกขาดความรักความอบอุ่นจากพ่อหรือแม่ก็มี หรือบางรายได้รับความรักจากพ่อเต็มเปี่ยม จึงดึงดูดกับสามีสูงวัยที่เปรียบเสมือนพ่อ นอกจากนี้ทั้งคู่ยังต้องมั่นคงต่อมุมมองของผู้อื่นที่อาจมากระทบแบบทีละนิดทีละหน่อยจนสะสมนานวันเข้า เพราะเราไม่สามารถห้ามไม่ให้คนอื่นมองหรือนินทาเราในแง่ลบว่าเฒ่าหัวงู หรือหวังสมบัติ ฯลฯ ทั้งคู่จึงไม่ควรรับคำนินทาเหล่านี้เข้ามาจนกลายเป็นรอยตำหนิในชีวิตคู่

หากใครมีคู่รักต่างวัย อ่านบทความนี้แล้วขอให้เข้าใจว่าอายุเป็นเพียงตัวเลข แต่สิ่งที่ทั้งคู่ต้องเข้าใจคือช่วงพัฒนาการของชีวิตที่แตกต่างกัน ฝ่ายชายเป็นขาลงที่ต้องการความสงบ การพักผ่อนสบายใจ อยู่กับความสำเร็จในอดีต ฝ่ายหญิงเป็นขาขึ้นที่ต้องการความตื่นเต้นท้าทาย ค้นหาตัวตนและสร้างความสำเร็จในอนาคต วันที่ตกลงใจอยู่ร่วมกัน ความแตกต่างนี้ยังเห็นไม่ชัด พอหมดช่วงฮันนีมูน อยู่กันไปนานๆ ความแตกต่างจะชัดขึ้น

ทั้งคู่ควรมองความสัมพันธ์ในแต่ละช่วงพัฒนาการของชีวิตของแต่ละคนด้วยว่าจะเป็นอย่างไร คู่รักต่างวัยรุ่นโบราณ คือ รุ่น baby boomer กับ gen x ด้วยพื้นหลังไม่ต่างกันมากเท่าไร อาจจะอยู่กันยืดมากกว่า คู่รักต่างวัยยุคปัจจุบัน คือ รุ่น gen x กับ gen y คนสองรุ่นนี้มีพื้นหลังที่ต่างกันมาก แบบโบราณเจอไฮเทค และมักจะดึงดูดกันเร็ว เพราะต่างฝ่ายต่างเติมสิ่งที่ขาดให้กัน แต่ด้วยความต่างกันมากๆ จึงเป็นสิ่งท้าทายในการรักษาความสัมพันธ์ให้ยืนยาว ดังนั้น ทั้งคู่ต้องไว้วางใจ เชื่อใจกัน ไม่คาดหวังว่าจะให้ใครเป็นอย่างไรให้ได้ดั่งใจเรา แต่ต้องยอมรับในความแตกต่าง และยอมรับในความเป็นส่วนตัว ให้เกียรติกันและกันค่ะ